Yeni Bir Ev Alırken İklimlendirme Altyapısında Nelere Bakılmalı?

Yeni Bir Ev Alırken İklimlendirme Altyapısında Nelere Bakılmalı?

Yeni bir ev satın alırken mutfak dolapları, zemin kaplamaları, banyo tesisatı ve oda büyüklükleri ayrıntılı şekilde incelenir. Ancak yaz ve kış konforunu doğrudan etkileyen iklimlendirme altyapısı çoğu zaman yalnızca duvardaki birkaç boru çıkışına bakılarak değerlendirilir.

Duvar üzerinde “klima yeri hazır” görünmesi, altyapının gerçekten doğru ve kullanılabilir olduğu anlamına gelmeyebilir. Bakır boru çapları, drenaj hattının eğimi, elektrik beslemesi, dış ünite konumu ve tesisat uzunluğu seçilecek klima sistemiyle uyumlu olmayabilir.

Ev tesliminden veya satın alma işleminden önce yapılacak doğru kontroller; sonradan duvar kırılması, ilave kablo çekilmesi, dekoratif kanal kullanılması ve dış ünite için yeni yer aranması gibi işlemlerin önüne geçebilir.

Peki yeni bir ev alırken iklimlendirme altyapısında hangi noktalar kontrol edilmelidir?

Klima altyapısı neden ev satın almadan önce kontrol edilmelidir?

Klimanın sağlıklı çalışabilmesi için yalnızca iç ve dış ünitenin bulunması yeterli değildir. İki ünite arasında bakır boru, elektrik kablosu ve haberleşme hattı bulunur. Soğutma sırasında oluşan yoğuşma suyunun tahliye edilmesi için ayrıca drenaj hattına ihtiyaç duyulur.

Bu altyapılardan biri eksik veya yanlış uygulanmışsa şu sorunlarla karşılaşılabilir:

• Duvar ve tavanların yeniden kırılması
• Dekoratif kanal kullanılmak zorunda kalınması
• İç üniteden su akması
• Kötü koku oluşması
• Dış ünitenin yeterince hava alamaması
• Klimanın beklenen performansı sağlayamaması
• Yüksek çalışma sesi ve titreşim
• Elektrik tesisatının yetersiz kalması
• Mevcut boruların yeni klimayla uyumlu olmaması
• Montaj ve tadilat maliyetinin artması

Özellikle yeni yapılarda altyapının duvar içinde gizlenmiş olması, yanlış uygulamaların montaj gününe kadar fark edilmemesine neden olabilir.

1. Her oda için klima ihtiyacını ayrı değerlendirin

Yeni bir evde “salonda klima altyapısı var” bilgisi tek başına yeterli değildir. Yatak odası, çocuk odası, çalışma odası ve açık mutfak gibi alanların kullanım şekli de değerlendirilmelidir.

Öncelikle şu sorulara cevap verilmelidir:

• Hangi odalarda klima kullanılacak?
• Odalar aynı anda mı iklimlendirilecek?
• Tekli split mi, multi split mi tercih edilecek?
• Her oda için ayrı dış ünite alanı var mı?
• Dış cephede kaç dış üniteye izin veriliyor?
• Salon açık mutfakla birleşik mi?
• Odalarda hazır boru ve drenaj çıkışı bulunuyor mu?

Bir evde yalnızca salonda altyapı bulunması, diğer odaların sonradan kolayca klimaya bağlanabileceği anlamına gelmez.

İleride farklı odalara klima takılması düşünülüyorsa bu ihtiyacın satın alma aşamasında değerlendirilmesi daha doğru olur.

2. Hazır bakır boru tesisatını kontrol ettirin

Klima altyapısının en önemli bölümlerinden biri, iç ve dış ünite arasında bulunan bakır borulardır.

Bu borular soğutucu akışkanın sistem içerisinde dolaşmasını sağlar. Ancak tüm klimalarda aynı boru çapları kullanılmaz. Cihazın kapasitesi ve modeline göre sıvı ve gaz borusu çapları değişebilir.

Hazır tesisatta şu bilgiler öğrenilmelidir:

• Boruların çapları nedir?
• Toplam boru uzunluğu kaç metredir?
• Boruların uçları kapalı ve korumalı mıdır?
• Borularda ezilme veya keskin dönüş bulunuyor mu?
• İç ve dış ünite arasında kot farkı ne kadardır?
• Borular tek parça mı, duvar içerisinde ek yapılmış mı?
• Yalıtım malzemesi sağlam mı?
• Boru güzergâhı hangi noktadan geçiyor?

Duvar içerisinde kullanılan boru çapları seçilecek klima modeliyle uyumlu değilse mevcut tesisatın değiştirilmesi gerekebilir.

Bu nedenle klima satın almadan önce yalnızca “boru hazır” bilgisine güvenmek yerine teknik ölçülerin servis tarafından kontrol edilmesi önemlidir.

3. Boru uçlarının açık bırakılıp bırakılmadığını inceleyin

Klima borularının montaj yapılana kadar kapalı tutulması gerekir.

Boru uçları uzun süre açık bırakılırsa tesisatın içerisine:

• Nem
• Toz
• İnşaat artığı
• Su
• Böcek veya yabancı madde

girebilir.

Soğutucu akışkan devresinin temiz ve kuru olması, klimanın sağlıklı çalışması açısından önemlidir. İçerisine nem ve kir giren bir tesisatın doğrudan kullanılması doğru olmayabilir.

Boru uçlarında uygun kapama bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli, altyapı uzun süre açık kaldıysa montaj öncesinde profesyonel değerlendirme yapılmalıdır.

4. Drenaj hattının nereye bağlandığını öğrenin

Klima soğutma modunda çalışırken havadaki nem yoğuşarak suya dönüşür. Oluşan suyun iç üniteden güvenli şekilde uzaklaştırılması gerekir.

Hazır drenaj hattında şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Drenaj borusu nereye gidiyor?
• Hat dışarıya mı, gidere mi bağlanıyor?
• Boru yeterli eğime sahip mi?
• Hat içerisinde ters eğim bulunuyor mu?
• Drenaj çıkışı tıkalı mı?
• Boru çapı yeterli mi?
• Gider bağlantısında koku önleyici uygulama bulunuyor mu?
• Drenaj hattına bakım yapılabilecek mi?

Yanlış drenaj hattı şu problemlere neden olabilir:

• İç üniteden su damlaması
• Duvar boyasının kabarması
• Parke veya mobilyaların zarar görmesi
• İç üniteden kötü koku gelmesi
• Drenaj hattından ses gelmesi
• Tavan veya duvarda nem oluşması

Özellikle drenaj borusu bina giderine bağlanmışsa gider kokusunun iç üniteye ulaşmasını önleyecek uygulamaların bulunması önemlidir.

5. İç ünite yerini yalnızca görüntüye göre değerlendirmeyin

Hazır klima tesisatı genellikle belirli bir iç ünite konumuna göre bırakılır. Ancak bu konum hava dağılımı açısından uygun olmayabilir.

İç ünite yeri değerlendirilirken şu noktalara bakılmalıdır:

• Klima doğrudan koltuğa veya yatağa mı üfleyecek?
• Cihazın önünde perde, dolap veya yüksek mobilya bulunacak mı?
• Hava odanın tamamına ulaşabilecek mi?
• İç ünitenin üstünde ve yanlarında yeterli boşluk var mı?
• Filtre temizliği için kapağa erişilebilecek mi?
• Klima televizyon veya elektronik cihazların üzerine mi geliyor?
• Ünite mutfaktaki yağlı buhara yakın mı?
• Montaj yapılacak duvar sağlam mı?

İç ünitenin yanlış konumlandırılması, doğru kapasitedeki bir klimanın bile alanı dengeli şekilde iklimlendirememesine neden olabilir.

6. Dış ünite için ayrılan alanı inceleyin

Dış ünite, iç ortamdan aldığı ısıyı dış havaya aktarır. Bu nedenle yeterli hava dolaşımına ihtiyaç duyar.

Yeni evlerde dış ünite için balkon, cephe, teknik hacim veya özel bir platform ayrılmış olabilir. Ancak ayrılan alanın gerçekten uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Dış ünite alanında şu özellikler aranmalıdır:

• Ünitenin önü tamamen açık olmalı
• Sıcak hava çıkışı engellenmemeli
• Çevresinde yeterli hava boşluğu bulunmalı
• Bakım ve parça değişimi için erişim sağlanmalı
• Sağlam bir montaj yüzeyi bulunmalı
• Yoğuşma ve defrost suyu güvenli şekilde tahliye edilmeli
• Titreşimin yapıya aktarılması önlenmeli
• Komşu daireleri rahatsız edecek bir konum olmamalı

Dış üniteyi görünmez hâle getirmek amacıyla dar ve kapalı bir bölmeye yerleştirmek, klimanın performansını olumsuz etkileyebilir.

7. Kapalı balkon dış ünite için uygun mu?

Bazı yeni konutlarda dış üniteler cam balkon içerisine veya kapalı teknik bölmeye yerleştirilir.

Dış ünite çalışırken çevresine sıcak hava atar. Cam balkon kapalı olduğunda bu sıcak hava içeride birikir ve ünite kendi çıkardığı havayı tekrar çekmeye başlayabilir.

Bu durum:

• Soğutma kapasitesinin düşmesine
• Enerji tüketiminin artmasına
• Dış ünitenin yüksek sıcaklıkta çalışmasına
• Kompresörün zorlanmasına
• Sistemin korumaya geçmesine

neden olabilir.

Dış ünitenin kapalı balkonda bulunması gerekiyorsa yeterli ve sürekli hava sirkülasyonu sağlanmalıdır. Balkon camlarının klima çalışırken açılması gerekebilir; ancak kalıcı çözüm için alanın teknik olarak değerlendirilmesi daha doğru olur.

8. Dış üniteye servis erişimi olup olmadığını kontrol edin

Dış ünitenin montaj yapılabilmesi kadar gelecekte bakım ve onarım için erişilebilir olması da önemlidir.

Ünite şu konumlarda bulunuyorsa ek servis ekipmanı gerekebilir:

• Camın dış tarafında erişilemeyen cephe
• Çok yüksek bina dış cephesi
• Çatı kenarı
• Dar şaft
• Kapalı dekoratif panel arkası
• Sabit camla çevrilmiş teknik alan

Erişimin zor olması, bakım ve arıza durumunda ilave işçilik veya güvenlik ekipmanı gerektirebilir.

Yeni ev satın alınırken dış ünitenin yalnızca yerleştirildiği değil, ileride nasıl söküleceği ve servis göreceği de düşünülmelidir.

9. Elektrik hattını ve sigorta kapasitesini kontrol ettirin

Klima için uygun elektrik altyapısının bulunması gerekir. Cihazın kapasitesine ve modeline göre besleme şekli değişebilir.

Elektrik altyapısında şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Klima için ayrı elektrik hattı bulunuyor mu?
• Kablo kesiti cihaz kapasitesine uygun mu?
• Ayrı sigorta kullanılmış mı?
• Topraklama hattı mevcut mu?
• Elektrik beslemesi iç üniteden mi dış üniteden mi verilecek?
• Priz veya bağlantı noktası doğru yerde mi?
• Çok yüksek kapasiteli cihaz için uygun faz yapısı mevcut mu?
• Kaçak akım koruması bulunuyor mu?

Standart bir priz hattının her klima için yeterli olduğu düşünülmemelidir.

Elektrik bağlantılarının uygunluğu yetkili elektrikçi veya teknik servis tarafından kontrol edilmelidir. Yetersiz kablo kesiti ve uygun olmayan bağlantılar ısınma, sigorta atması ve güvenlik riski oluşturabilir.

10. Dış cephe ve site kurallarını öğrenin

Bazı apartman ve sitelerde dış ünitelerin yalnızca belirlenen alanlara monte edilmesine izin verilir.

Satın alma öncesinde şu konular öğrenilmelidir:

• Dış cepheye klima takılmasına izin veriliyor mu?
• Dış üniteler için ortak bir alan ayrılmış mı?
• Balkon veya teknik hacim kullanılması zorunlu mu?
• Dış ünite sayısında sınırlama var mı?
• Cephede dekoratif panel kullanılması gerekiyor mu?
• Yoğuşma suyu için ortak drenaj hattı var mı?
• Montaj sırasında yönetim onayı gerekiyor mu?

Bu bilgiler özellikle birden fazla odada klima kullanılacaksa önemlidir.

Her oda için ayrı dış ünite montajına izin verilmeyen yapılarda multi split veya merkezi sistem seçenekleri değerlendirilebilir.

11. Tekli split mi, multi split mi daha uygun?

Yeni evde birden fazla odanın iklimlendirilmesi planlanıyorsa sistem seçimi önceden yapılmalıdır.

Tekli split sistem

Her iç ünitenin kendisine ait ayrı bir dış ünitesi bulunur.

Tekli split sistem şu durumlarda uygun olabilir:

• Yalnızca bir veya iki odada klima kullanılacaksa
• Her dış ünite için yeterli alan bulunuyorsa
• Odalar tamamen bağımsız kullanılacaksa
• Borulama güzergâhları ayrı ayrı uygunsa

Multi split sistem

Bir dış üniteye birden fazla iç ünite bağlanabilir.

Multi split sistem şu durumlarda avantaj sağlayabilir:

• Dış ünite alanı sınırlıysa
• Dış cephede çok sayıda cihaz istenmiyorsa
• Birden fazla odada klima kullanılacaksa
• Daha düzenli bir dış cephe görünümü hedefleniyorsa

Ancak mevcut altyapının multi split sisteme uygun olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Her odadan ortak dış ünite noktasına doğru boru ve kablo güzergâhı bulunması gerekir.

12. Hazır altyapının hangi sistem için yapıldığını öğrenin

Duvar içerisindeki boru tesisatı tekli split, multi split veya merkezi sistem için hazırlanmış olabilir.

Altyapının türü anlaşılmadan cihaz satın alınması, montaj sırasında uyumsuzluk yaşanmasına neden olabilir.

Proje veya teknik teslim belgelerinde şu bilgiler aranabilir:

• İç ünite noktaları
• Dış ünite noktaları
• Boru çapları
• Hat uzunlukları
• Elektrik besleme noktaları
• Drenaj bağlantıları
• Kullanılması planlanan sistem türü
• Dış ünite kapasite sınırları

Müteahhit veya proje firması yalnızca “klima altyapısı hazır” bilgisini veriyorsa teknik çizim ve uygulama detayları ayrıca talep edilmelidir.

13. Asma tavan ve kanallı klima seçeneğini değerlendirin

Yeni evlerde asma tavan varsa yalnızca duvar tipi klima düşünülmek zorunda değildir.

Mimari ve tavan yüksekliği uygun olduğunda kanallı klima sistemleri değerlendirilebilir. İç ünite asma tavan içerisinde gizlenir ve hava menfezler üzerinden alana dağıtılır.

Kanallı sistem için şu altyapılar gerekir:

• Yeterli asma tavan yüksekliği
• İç ünite için servis kapağı
• Hava kanalı güzergâhı
• Üfleme ve dönüş havası menfezleri
• Drenaj hattı
• Elektrik ve haberleşme kabloları
• Dış ünite bağlantısı

Asma tavan kapatıldıktan sonra bu altyapının yapılması daha zor ve maliyetli olabilir. Yeni ev tadilat aşamasındaysa sistem seçiminin erken yapılması avantaj sağlar.

14. Klima ile havalandırmayı birbirine karıştırmayın

Standart split ve multi split klimaların büyük bölümü oda içerisindeki havayı dolaştırarak ısıtır veya soğutur. Bu cihazlar tek başına sürekli taze hava sağlamaz.

Yeni evde şu iki ihtiyaç ayrı değerlendirilmelidir:

• İklimlendirme: Ortam sıcaklığının ve modeline göre nemin yönetilmesi
• Havalandırma: Dışarıdan temiz hava alınması ve içerideki kirli havanın uzaklaştırılması

Penceresiz, iç koridora bakan veya hava sirkülasyonu zayıf alanlarda yalnızca klima bulunması yeterli olmayabilir.

Banyo, mutfak, giyinme odası ve kapalı hacimlerde mekanik havalandırma sistemlerinin çalışıp çalışmadığı da kontrol edilmelidir.

15. Açık plan salon ve mutfak için kapasiteyi doğru hesaplatın

Yeni konutlarda salon, mutfak ve yemek alanının birleştiği açık plan tasarımlar sık kullanılır.

Bu alanlarda kapasite hesabı yapılırken yalnızca salon metrekaresi dikkate alınmamalıdır.

Toplam ısı yükünü artıran unsurlar şunlardır:

• Mutfak cihazları
• Fırın ve ocak
• Geniş cam yüzeyler
• Balkon kapıları
• Yüksek tavan
• Yoğun kişi kullanımı
• Koridor veya merdiven bağlantısı

Açık plan alan için bırakılmış tek bir klima altyapısının doğru kapasiteye ve uygun hava dağılımına sahip olup olmadığı mutlaka değerlendirilmelidir.

16. En üst kat ve çatı yalıtımını inceleyin

En üst kattaki daireler, çatıdan gelen ısı yüküne daha fazla maruz kalabilir.

Çatı yalıtımı yetersizse yaz aylarında iç ortam sıcaklığı hızlı şekilde yükselebilir ve klima daha uzun süre çalışabilir.

En üst kat dairelerde şu noktalar önemlidir:

• Çatı yalıtımının durumu
• Tavan sıcaklığı
• Güneş alan cepheler
• Teras veya çatı kaplaması
• Geniş cam yüzeyler
• Klima kapasitesinin ek ısı yüküne göre hesaplanması

Aynı metrekareye sahip ara kat ve en üst kat dairelerin klima ihtiyacı aynı olmayabilir.

17. Klima borularının yalıtımını kontrol edin

Bakır borular uygun izolasyon malzemesiyle kaplanmalıdır.

Yalıtım eksik veya zarar görmüşse boru yüzeyinde yoğuşma oluşabilir. Bu su duvar içerisinde ilerleyerek zamanla boya kabarması, nem ve küf problemi oluşturabilir.

Kontrol sırasında:

• İzolasyonun kesintisiz olması
• Boru birleşimlerinin açık kalmaması
• Dış ortamda kalan yalıtımın güneşten korunması
• Boruların ezilmemesi
• Drenaj hattıyla karışıklık bulunmaması

önemlidir.

Duvar içerisinde kalan tesisatta yalıtımın durumu doğrudan görülemiyorsa proje belgeleri ve uygulama kayıtları incelenebilir.

18. Tesisatı montajdan önce test ettirin

Hazır klima tesisatı uzun süre kullanılmadıysa montaj öncesinde kontrol edilmelidir.

Teknik ekip tarafından gerekli görülmesi hâlinde:

• Boru çapları ölçülebilir
• Hat uzunluğu belirlenebilir
• Boru güzergâhı kontrol edilebilir
• Tesisatın temizliği değerlendirilebilir
• Drenaj hattına su testi yapılabilir
• Elektrik hattı incelenebilir
• Boru izolasyonları kontrol edilebilir

Klima montajı sırasında sistemin üretici talimatlarına uygun şekilde vakumlanması ve bağlantıların sızdırmazlığının kontrol edilmesi gerekir.

Hazır boru bulunması bu işlemlerin atlanabileceği anlamına gelmez.

19. Akıllı ev ve Wi-Fi altyapısını düşünün

Yeni evlerde uzaktan kontrol ve otomasyon özellikleri giderek daha fazla önem kazanıyor.

Wi-Fi kontrollü klima kullanılacaksa şu noktalar değerlendirilebilir:

• Evdeki kablosuz ağ klima noktasında yeterli sinyal sağlıyor mu?
• Modem konumu uygun mu?
• Akıllı ev sistemiyle entegrasyon hedefleniyor mu?
• Her oda ayrı kontrol edilecek mi?
• Kullanıcıların uzaktan açma ve kapama ihtiyacı var mı?

Wi-Fi kontrolü, özellikle yazlık evlerde veya gün içerisinde uzun süre boş kalan konutlarda klimanın ihtiyaç duyulan zamanda çalıştırılmasına yardımcı olabilir.

Bu özellik cihaz modeline göre değiştiği için ürün seçimi sırasında kontrol edilmelidir.

20. Gürültü ve titreşim riskini değerlendirin

Yeni evlerde iç ve dış ünite konumları yatak odasına, komşu daireye veya sessiz çalışma alanlarına yakın olabilir.

Dış ünitenin:

• Yatak odası penceresinin altında
• Ortak duvar üzerinde
• Dar ve yankı yapan bir boşlukta
• Hafif metal yüzey üzerinde
• Komşu balkonuna çok yakın

bulunması ses ve titreşim problemi oluşturabilir.

Doğru montaj yüzeyi, sağlam konsol ve titreşim önleyici uygulamalar sesin yapıya aktarılmasını azaltabilir.

İç ünitenin düşük fan kademesindeki ses seviyesi de özellikle yatak odası ve çalışma odası için değerlendirilmelidir.

Ev tesliminde klima altyapısı için kısa kontrol listesi

Yeni evi teslim alırken aşağıdaki maddeler kontrol edilebilir:

• Her oda için klima noktası var mı?
• Bakır boru çapları biliniyor mu?
• Boru uçları kapalı mı?
• Drenaj hattı nereye bağlanıyor?
• Drenaj eğimi uygun mu?
• Elektrik hattı ve ayrı sigorta mevcut mu?
• Topraklama bulunuyor mu?
• İç ünite konumu hava dağılımına uygun mu?
• Dış ünite için yeterli alan var mı?
• Dış ünite alanı havalandırılıyor mu?
• Servis erişimi mümkün mü?
• Dış cephe veya site kısıtlaması var mı?
• Sistem tekli split mi, multi split mi?
• Boru ve drenaj güzergâhının projesi mevcut mu?
• Asma tavanlı sistem için yeterli alan var mı?
• Klima ve havalandırma ihtiyaçları ayrı değerlendirilmiş mi?

Bu maddelerde eksik veya belirsiz bir durum bulunuyorsa satın alma ya da teslim işlemi tamamlanmadan teknik görüş alınması faydalı olabilir.

Yeni evde doğru iklimlendirme, doğru altyapıyla başlar

Yeni bir evde klima altyapısının hazır görünmesi, sistemin her klima modeliyle uyumlu olduğu anlamına gelmez.

Bakır boru çapları, drenaj hattı, elektrik beslemesi, dış ünite alanı, hava dağılımı ve servis erişimi birlikte değerlendirilmelidir.

Doğru planlanmış bir altyapı:

• Daha temiz bir montaj görünümü
• Daha az tadilat ihtiyacı
• Sağlıklı drenaj
• Dengeli hava dağılımı
• Daha kontrollü enerji tüketimi
• Kolay bakım ve servis erişimi

sağlanmasına yardımcı olur.

Quatech’in split, multi split ve farklı iç ünite seçeneklerinden oluşan iklimlendirme çözümleri; konutun mimari yapısı, oda sayısı ve kullanım ihtiyaçlarına göre değerlendirilebilir.

Yeni eviniz için klima satın almadan önce mevcut altyapıyı teknik olarak kontrol ettirin, ardından kapasite ve sistem seçimini mekânın gerçek ihtiyacına göre yapın.